KI
Dei siste åra har norske styresmakter lagt stadig større vekt på eigenberedskap. Direktoratet for samfunnstryggleik og beredskap (DSB) rår alle husstandar til å kunne klare seg sjølve i minst ei veke. Målet er ikkje at folk skal stå åleine i ei krise, men at kommunar, nødetatar og frivillige organisasjonar får betre tid til å hjelpe dei som verkeleg treng det.
– Når fleire er førebudde, blir samfunnet meir robust. Då kan hjelpa prioriterast til dei mest sårbare, medan andre klarar dei første dagane på eiga hand, seier DSB.
Store gevinstar
Mange tenkjer på eigenberedskap som ei privat sak, men konsekvensane er langt større enn som så.
Om hundre husstandar i ein kommune mistar straumen i fleire døgn, vil kvar familie som har vatn, mat, lyskjelder og radio kunne klare seg utan å kontakte kommunen for akutt hjelp. Dersom berre halvparten av desse hushalda elles ville ha ringt kommunen eller beredskapsvakta, kan fleire titals arbeidstimar bli frigjorde.
Reknar ein forsiktig med at ei førespurnad til kommunen eller nødetatane tek 15 minutt å handtere, vil 500 unødvendige førespurnader kunne utgjere over 125 arbeidstimar. Med ein gjennomsnittleg timekostnad på rundt 700 kroner for offentleg beredskapspersonell, svarar dette til nær 90.000 kroner i sparte kostnader under éin enkelt hending.
Ved større hendingar, som langvarige straumbrot, ekstremvêr eller kommunikasjonsutfall, kan summane bli langt høgare.
Kvar husstand tel
For ein vanleg familie handlar eigenberedskap om enkle tiltak:
- Nok drikkevatn til minst ei veke
- Mat som toler lagring
- Alternative lyskjelder
- Varme klede og tepper
- Batteri eller naudstraum
- Radio som fungerer utan straumnett
- Naudsynte medisinar
Kostnaden ved å byggje opp eit enkelt beredskapslager er ofte berre nokre få tusen kroner. Til samanlikning kan ein større rednings- eller hjelpeaksjon koste fleire hundre tusen kroner.
Dersom 1.000 husstandar i ein kommune investerer 2.000 kroner kvar i beredskapsutstyr, utgjer det 2 millionar kroner. Fordelt over mange år er dette ein liten kostnad samanlikna med dei samfunnsøkonomiske utgiftene ved store kriser.
Eit ansvar vi deler
Beredskap handlar ikkje berre om styresmakter, brannvesen og politi. Kvar enkelt innbyggjar er ein del av totalberedskapen.
Når fleire tek ansvar for seg sjølve og sine næraste, blir belastninga mindre på kommunale tenester og nødetatar. Samstundes aukar sjansen for at hjelpa kjem raskare fram til dei som treng henne mest.
Difor er eigenberedskap mykje meir enn ekstra vatn og hermetikk i boden. Det er ei investering i tryggleiken til både familien, nabolaget og samfunnet som heilskap.